İsviçre'nin
Davos kentinde süren Dünya Ekonomik Forumu toplantıları çerçevesinde
dün düzenlenen bir panelde Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile İsrail
Cumhurbaşkanı Şimon Peres arasında yaşanan tartışma ve Erdoğan'ın
oturum yöneticisini protesto ederek paneli terk etmesi, Arap basınında
da geniş yankı buldu.
Suriye'de yayımlanan El Tavra gazetesinin
internet sayfasında yayımlanan yorumda, Başbakan Recep Tayyip
Erdoğan'ın Davos'taki tavrının ''Arap ülkelerine de örnek olması''
tavsiye edildi.
Ali Kasım imzalı yorumda, Erdoğan'ın böylece,
''İsrail yalanlarına karşı en açık ve net protestoyu yapmış olduğu''
ifade edildi.
Yorumun devamında, şu görüşlere yer verildi:
''Erdoğan'ın tutumu o anda oluşan bir şey
değildi, aksine Türkiye'nin olgun duruşunu yansıtıyordu. Zira Türkiye
bir kez daha İsrail'in aldatmasının kurbanı olmayacak. Panelin terk
edilmesi, Davos tarihinde ilk kez oluyor ve bu durum, görmezden
gelinemeyecek bir uluslararası gerçeği yansıttı. Bu sahnenin mimarıysa,
daha önce de olanlara yoğun tepkiler veren Türkiye'ydi.''
Konunun sadece bir tavır sergileme meselesi
değil, ''aksine Arap ve İslam ülkelerinin de sahip olmaları gereken
siyasi irade kapsamında gelişen bir şey'' olduğu kaydedilen yorumda,
''Erdoğan'ın tavrı bir mesajdan fazlasını, hatta siyasi iradenin
çizdiği protestodan da fazlasını ifade ediyordu. Buradaki soru şu: Bazı
Araplar bundan bir şeyler öğrenecekler mi? Bu mesajın ifade ettiği
iradenin kapsamını hissedebildiler mi? Daha da önemlisi yeni denklemde
faal ve güç sahibi aktörler olabilecekler mi?'' denildi.
-EL KUDS EL ARABİ: ''ŞÖVALYE GİBİ''-
Londra'da Arapça yayımlanan ''El Kuds El Arabi''
gazetesinin internet sayfasında, ''Erdoğan'a binlerce teşekkür''
denilerek, ''Erdoğan'ın paneli terk etmesinin, Araplara bir ders
olduğu'' ifadesine yer verildi.
Abdulbari Atvan imzasıyla yayımlanan yorumda,
''Erdoğan'ın, İsrail Cumhurbaşkanı Şimon Peres'in Gazze saldırısıyla
ilgili yanıltıcı sözlerine cevap vermesine karşı çıkılması üzerine
paneli terk etmesi bizi hiç şaşırtmadı'' denildi.
''Arap Birliği Genel Sekreteri Amr Musa da paneli
terk etmeliydi'' görüşünün savunulduğu yorumda, ''Erdoğan'ın şövalye
gibi davranarak İslami ve asil cevherini ortaya koyması bir ilk
değildir, Erdoğan her defasında İsrail saldırıları karşısında bir dağ
gibi durup Gazze'de İsrail tarafından yapılan katliamları sert
ifadelerle kınamıştır'' ifadesine yer verildi.
Yorumda İsrail Cumhurbaşkanının, ''çocukların
ölümünden İsrail'in sorumlu olmadığını, tam tersine saldırının oradaki
çocukları korumak için gerçekleştirildiğini iddia ettiği'' kaydedildi
ve ''Asıl mesele İsrail'in kendini savunma hakkı meselesi değildir,
İsrail'in bu hakkını kullanırken ölçüsüz güce başvurduğu meselesidir''
denildi.
''Erdoğan'ın, Dünya Ekonomik Forumuna katılan
hiçbir Arap liderinin söylemediği sözleri söylediğinin'' ifade edildiği
yazıda, ''Arap liderler, İsrailli yetkililerle yapılan görüşmelerde
çağdaş ve ılımlı görünüm yaratmak için onlarla aynı safta oturmayı
tercih ettiler'' görüşü dile getirildi.
Yazının devamında şu görüşlere yer verildi:
''Arap ve Müslüman olmakla övünen Arap
yöneticilerine karşı kalbimiz acı ve hayal kırıklığıyla doluyken,
Erdoğan'a binlerce kez teşekkür ediyoruz. Çünkü Arap liderleri, Gazze
katliamlarına karşı susmayı tercih edip abluka altında olan Gazze
halkına karşı bütün geçitleri kapatmaktadırlar. Gazze'de katliamları
gerçekleştiren İsrailli katillerin peşinde olan avukat ve aktivistlere
de teşekkürlerimizi sunuyoruz, bunların damarlarında adalet, gurur ve
asalet vardır, asıl Arap ve Müslüman olan bunlardır.''
-EL CEZİRE-
El Cezire televizyonu da internet sitesindeki
haberinde, ''Erdoğan'ın Davos'tan ayrılması masayı tepetaklak etti ve
Batıyı zor durumda bıraktı'' başlığı kullanıldı.
Davos çıkışlı haberde, ''İsrail Cumhurbaşkanı
Şimon Peres, gür ve acıklı bir sesle ülkesinin Hamas'tan çok fazla
çektiğini, kadın ve çocukların roket seslerinden nasıl ürktüğünü
anlatarak katılımcıların sempatisini topladığını düşünüyordu'' denildi.
Peres'in, ''Hamas'ı, Yahudilerden nefret ettiği ve İsrail'i yok etmek
istediği için kabullenmedikleri ve bundan ötürü, onlara bir ders
verilmesi gerekiyordu'' şeklinde bir tablo çizmeye çalıştığı
kaydedildi.
Yazının devamında şu ifadelere yer verildi:
''Peres, 25 dakika süren konuşmasında, Başbakan
Erdoğan'dan olsun, Arap Birliği Genel Sekreteri Amr Musa'dan olsun,
kendisine sorulan hiçbir soruya yanıt vermedi ve sadece BM Genel
Sekreteri Ban Ki-mun'a, BM'ye tabi binaların bombalanmasından duyduğu
'büyük üzüntüyü' dile getirdi. Panelin düzenlendiği salonda, İsrail
Cumhurbaşkanının zeytin dalı taşıyormuşçasına hararetle alkışlanması
dikkat çekiciydi. Sanki hiç kimse, 1300'den fazla kişinin
öldürüldüğünü, beş binden fazla kişinin de yaralandığını görmemiş ya da
duymamıştı.''
Erdoğan'ın kendisine ayrılan zamanı,
''Filistin-İsrail kavgasına bütün boyutlarıyla bakmanın önemini
vurgulamak için kullandığı, İsrail'in sorumluluklarını yerine
getirmediğine işaret ettiği ve Filistinlileri boğacak kadar kuşattığını
ifade etmiş olduğu'' anımsatılarak, şöyle devam edildi:
''Peres'in öfkelenmesine neden olan ise
Erdoğan'ın, Hamas'ın demokratik bir seçimle iktidara geldiğini ve
herkesin bu seçime saygı duyması gerektiğini söylemesi oldu. Erdoğan
böylece Batının çok hassas olduğu bir noktaya dokundu; onlara,
'demokrasiye saygıyı, insan haklarını ve çifte standardı' hatırlattı.
Katılımcılar, Ban Ki-mun Gazze'de gördüklerinden ötürü nasıl dehşete
düştüğünü anlatırken suskundular. Amr Musa İsrail'in barış fırsatını
kaçırdığından söz ettiğinde, yine suskundular. Peres, Erdoğan'ın
sözlerine, ancak uysal koyun postu giyerek yanıt verebildi ve İsrail'in
barışın geleceğini nasıl gördüğüyle ilgili sorulan bütün soruları
duymazlıktan geldi.''
Panelin moderatörü David Ignatius için, ''Son
sözün Peres'in olmasını tercih etti'' denilen yazıda, ''Ancak Erdoğan
masayı tepetaklak ederek Davos'u terk etti; böylece son ve vurucu sözü
o söylemiş oldu'' ifadesine yer verildi.
-NEW YORK TIMES: ''İSRAİL İLE MÜSLÜMAN MÜTTEFİK ARASINDAKİ İLİŞKİLER KARIŞTI''
ABD'de yayımlanan New York Times gazetesi, Davos'ta Başbakan Recep
Tayyip Erdoğan ile İsrail Cumhurbaşkanı Şimon Peres arasında tartışma
yaşanması ve Erdoğan'ın oturum yöneticisini protesto ederek paneli terk
etmesiyle ilgili gelişmeyi, ''İsrail ile Orta Doğu barış sürecinde
anahtar rol oynayan Müslüman müttefiki arasındaki ilişkileri
karıştırdığı'' yorumuyla verdi.
Gazete, Başbakan Erdoğan'ın İsrail'in Gazze saldırılarını güçlü bir
şekilde eleştirmiş olsa da Türkiye ile İsrail'in uzun yıllardır yakın
diplomatik ilişkileri olduğunu ve Hamas ile teması olan Türkiye'nin
İsrail, Suriye, Lübnan ve Filistinliler arasında arabuluculukta giderek
büyüyen bir rol oynadığını yazdı.
ABD Başkanı Barack Obama'nın Orta Doğu özel temsilcisi George
Mitchell'in planlanan Türkiye ziyaretinin ertelendiğini belirten
gazete, Ankara'daki ABD Büyükelçiliği kaynaklarına dayandırdığı
haberinde, bu ertelemenin dünkü olayla ilgili olmadığını, Mitchell'in
sıkışık programından kaynaklandığını kaydetti.
-WALL STREET JOURNAL-
Ekonomi çevrelerinin gazetesi Wall Street Journal, konuyla ilgili
haberinde, Türkiye'nin bölgede İsrail ile normal ticari ve siyasi
ilişkileri olan birkaç Müslüman ülkeden biri olduğunu yazdı.
Sivil toplum kuruluşu Uluslararası Kriz Grubunun Türkiye temsilcisi
Hugh Pope'un düşüncelerine de yer veren gazete, Pope'a göre Türkiye'nin
son dönemde ''bölgede kendi konumunu sınırlayan eski geleneksel
ilişkilerine karşı daha az bağımlılık hissettiğini, özellikle Başbakan
Erdoğan'ın kişisel olarak Gazze'de olanlara endişelendiğini, Erdoğan'ın
2004'te yine Gazze'de çıkan çatışmalar ve 2006'da İsrail'in Lübnan'a
girişinde de sesli olarak düşüncelerini dile getirdiğini'' yazdı.
Bu zamana dek bu endişelerin Türkiye'nin İsrail ile olan pragmatik
ilişkilerini etkilemediğini yazan gazete, iki ülkenin askeri
ilişkilerine ve Türkiye'nin İsrail ile Suriye arasında arabuluculuk
rolüne dikkati çekti.
Gazete, Dünya Ekonomik Forumu yetkililerinin paneldeki gerginliğin
ardından Başbakan Erdoğan ile İsrail Cumhurbaşkanı Peres arasında bir
telefon görüşmesinin olduğunu ve iki liderin ''konuyu kapattıklarını''
kaydetti.
-AVUSTURYA DEVLET TELEVİZYONU: ''ERDOĞAN PUAN TOPLADI''-
Başbakan Erdoğan ile İsrail Cumhurbaşkanı Şimon Peres arasında
yaşanan gerginliğe internet sayfasında geniş yer veren Avusturya devlet
televizyonu ORF, ''Başbakan Erdoğan'ın Davos'taki gerginliğin ardından
ülkesinde puan topladığı'' yorumunda bulundu.
Erdoğan'ın Davos dönüşü İstanbul'da binlerce kişi tarafından ''Davos
fatihi'' ve ''Dünya lider görsün'' gibi sloganlar ile Türk ve Filistin
bayraklarıyla karşılandığına işaret eden ORF, İsrail Cumhurbaşkanı
Şimon Peres'in Davos'taki oturumda yaptığı konuşmayı da ''duygusal''
olarak niteledi. ORF, İsrail'in Haaretz gazetesini kaynak göstererek
Peres'in Başbakan Erdoğan'ı arayarak ''Davos'taki gelişmelerden üzüntü
duyduğunu ilettiğini'' kaydetti.
Avusturya'da yayımlanan günlük gazeteler de Davos'taki gelişmeleri
uluslararası ajansların geçtiği haberlerden yorumsuz olarak sayfalarına
taşıdı.
-ALMAN TELEVİZYONLARI-
Davos'daki gelişme, Alman televizyonlarında da geniş şekilde ele alındı.
Alman özel televizyon kanalı ''N24'', İstanbul ve İsrail muhabirlerine bağlanarak, son gelişmeleri aktardı.
Haberde, Erdoğan'ın Türkiye'ye dönüşünde bir halk kahramanı gibi
karşılandığı, konuşmasında Gazze savaşına karşı olmasına rağmen İsrail
ve Yahudi karşıtı olmadığını söylediği belirtildi.
Televizyon kanalının İstanbul muhabiri, Türkiye ile İsrail
arasındaki ilişkilerin yeniden düzelmeye başladığını belirterek, her
iki liderin de birbirine saygı duyduklarını ifade ettiklerini söyledi.
''N24''ün İsrail muhabiri de, Peres'in Türkiye ile ilişkilerin iyi
olmasını istediğini belirterek, İsrail'in endişesinin, Erdoğan'ın
konuşmalarının ''Türkiye'deki İsrail karşıtı havayı daha da artırması''
olduğunu ifade etti.
İsrail'in eleştirilmesi gereken tarafın Hamas örgütü olduğuna
inandığını kaydeden muhabir, bu arada Gazze'de uzun süreli bir ateşkes
sağlanması yönündeki gelişmelerin olumlu göründüğünü sözlerine ekledi.
Diğer birçok Alman televizyon kanalı da benzer haberler yayınladı.
-OKUYUCULARDAN DESTEK MESAJLARI-
Bu arada, El Cezire televizyonunun internet sitesinde okuyucuların Başbakan Erdoğan'a destek veren yorumları da yer aldı.
Afganistan'dan Zamir Ahmed, ''İnsan yüreği taşıyan herkesin,
İsrail'in Gazze toprağını almak için masum çocuklarla kadınları
öldürmesini telin etmesi doğaldır'' dedi.
Tayland'dan ''Truthslinger: Hakikat Sapancısı'' adıyla mektup
gönderen kişi, Erdoğan'a gerekli yanıt süresini tanımayan David
Ignatius'un Amerikan medyasında ''etkili bir Yahudi'' olduğu görüşünü
dile getirdi.
Kanada'dan ''Mike J'' adıyla mektup gönderen kişi ise şu yorumda bulundu:
''Bravo Sayın Erdoğan'a. İsrail'e en sert çıkışları, Türkiye,
Venezuela, Bolivya ve İran gibi Arap olmayan ülkelerin yapması
ilginçtir. Arap ülkeleri ise çoğunlukla sessiz kalmışlardır. Onların
yoz rejimlerine 'şükürler olsun'. Hakikaten çok acı. Hiç şaşmamak
gerek. Onun için Batı dünyası o Arap ülkelerini çiğneyip geçiyor.''
Türkiye
Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu,
Davos'ta yaşanan gerginlikle ilgili ''Sayın Başkanımız gösterdiği
tavırla hepimizin hissiyatına tercüman olmuştur'' dedi.
Hisarcıklıoğlu, yaptığı yazılı açıklamada, İsviçre'nin Davos
kentinde gerçekleştirilen kapanış oturumunda Başbakan Recep Tayyip
Erdoğan'a karşı sergilenen ve tasvip edilmesi mümkün olmayan, adalet ve
hoşgörü sınırlarını aşan söz ve davranışları üzüntüyle karşıladıklarını
bildirdi.
Başbakan Erdoğan'ın, kendisine karşı diplomatik nezaket kuralları
dışına taşan bu uygulama karşısında gösterdiği tepkiyi haklı ve yerinde
bulduklarını ifade eden Hisarcıklıoğlu şunları kaydetti:
''Sayın Başbakanımız gösterdiği tavırla hepimizin hissiyatına
tercüman olmuştur. (Haksızlık yapıp tüm insanlarla birlikte olmaktansa,
adaletli davranıp tek başına kalırım) sözünü hep akılda tutalım ve
bugünün bir ve beraber olma günü olduğunu unutmayalım.
Sayın Başbakanımız, gösterdiği tepki ve ortaya koyduğu kararlı
duruşla sadece güçlünün haklı kabul edildiği günümüz dünyasında
adaletin kuvvetli, kuvvetlinin de adil olması gerektiğini bütün dünyaya
hatırlatmıştır.''
HAK-İŞ GENEL BAŞKANI USLU: SAYIN ERDOĞAN, DAVOS'TA İNSANLIĞIN VE TÜRK MİLLETİNİN VİCDANININ SESİ OLMUŞTUR
Hak-İş Genel Başkanı Salim Uslu, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın,
Davos'ta insanlığın ve Türk milletinin sesi olduğunu belirtti.
Uslu, yaptığı yazılı açıklamada, Başbakan Erdoğan'ın, Davos'ta,
İsrail Cumhurbaşkanı Şimon Peres ile katıldığı panelde ''ezber bozan,
onurlu ve sorumlu bir tavır sergilediğini'' ifade etti.
Başbakan Erdoğan'ın bölgenin en güçlü ve en büyük devleti sıfatının
sorumluluğuna uygun davrandığını kayededen Uslu, açıklamasında şu
görüşlere yer verdi:
''Sayın Erdoğan, Davos'ta insanlığın ve Türk milletinin vicdanının
sesi olmuştur. Filistin'de yaşanan zulme karşı çıkmış ve inandığı
politikayı yüksek sesle dile getirmiştir. Türkiye'nin saygınlığına denk
düşen bir öz güven ve kararlılık sergilemiştir. İsrail'in gönlünü hoş
etmeye yönelik sığ yorumlar yerine objektif değerlendirmeler
yapıldığında, Sayın Başbakanın tüm dünyanın dikkatini Gazze'ye
çevirdiği görülecektir.''
MEMUR-SEN: ERDOĞAN DÜNYANIN EN SAYGIN MİLLETLERİNDEN BİRİNİN BAŞBAKANI OLMANIN GEREĞİNİ YERİNE GETİRDİ
Memur-Sen Genel Başkanı Ahmet Gündoğdu da yaptığı açıklamada,
Başbakan Erdoğan'ın ''dünyanın en saygın milletlerinden birinin
başbakanı olmanın gereğini yerine getirdiğini'' ifade etti. Gündoğdu,
Başbakan Erdoğan'ın Türk milletinin ve ezilen tüm halkların sesi
olduğunu bir kez daha gösterdiğini kaydetti.
KESK GENEL BAŞKANI EVREN: İSRAİL'İ KUŞATAN VE TECRİT EDEN SOMUT ADIMLAR ATILMALI
KESK Genel Başkanı Sami Evren de ''Davos ruhu ile halkların
sorunlarının çözülemeyeceğini'' savundu. ''İsrail'i kuşatan ve tecrit
eden somut adımlar atılması gerektiğini'' ileri süren Evren, başta tank
modernizasyonu, insansız hava aracı alımı ve pilot eğitim projeleri olmak üzere İsrail ile yürütülen bütün projelerin durdurulmasını istedi.